12 December 2019

Personal Trinkets / Waldemar Mazurek-en

An interview conducted during the exhibition by Magda Chylak.

Tell us about the current exhibition you’re preparing for the K&K Gallery.

This will be a retrospective of sculptures from the last few years of my work, focusing mainly on classical sculpture. It will feature small metal works, bronze and aluminum castings, as well as one or two larger stone sculptures. I will present a dozen or so works related to humanity and nature, largely avoiding the excesses of abstraction.

I understand that the central theme of your work is the human being placed in various contexts.

Yes, and lately I’ve been fascinated by the issue of humanity’s entanglement with technology. That’s where the idea for my new series came from—I’ve called it “Dehumeny.” I’m interested in people and their surroundings. In my view, the world is becoming dehumanized, and people are increasingly consumed by technology and information. A single small device, like a smartphone, has completely changed the way people function. I’m from a generation that remembers a time without cell phones. Technological progress is, on the one hand, cool, and on the other, very dangerous.

Change always raises some concerns.

These may or may not be dangerous. There’s also the question of whether this technology truly makes us happy. In theory, it’s supposed to serve us. I’m reminded of a remark by a Russian man who said that the greatest sin of our time is that people are unable to exercise restraint.

Minimalism is all the rage right now—reducing the number of possessions in one’s life, escaping the city, immersing oneself in nature, and embracing sustainability.

Yes, and these are very positive trends. A move away from “mindless” consumerism, that greed and desire for possessions, but also from the fast pace of life.

So this exhibition will still be very “human”?

Yes, it will be very human. It will be a retrospective of the last few years. Lately, I’ve been making a lot of abstract sculptures in preparation for a new series of “dehumens.” For various reasons, including those related to the art market and the marketability of the works, I’m returning to small, classical sculptural forms. I don’t want to say too much about my new projects, though; I’d rather just do them.

Maybe you're right. I have a question—one that's particularly relevant to sculpture—about choosing the right material for the subject matter, for what you want to convey. What is the connection here, since we know it's not random?

This is particularly evident in stone. Every stone has its own character and atmosphere. Pure white marble is one thing; black granite, fieldstone, or brown granite are quite different. Marble is a classic, delicate stone that evokes a sense of antiquity. Granite, on the other hand, possesses a raw power—one might even call it a dark force. Stone has a soul of its own.

With metals, however, a different factor comes into play. Metal has distinct strengths; it enables very interesting designs and leverages its specific technological capabilities—for example, its lack of a large support point, which allows for a more intricate, lightweight structure. With stone, the structure must necessarily be more compact; it cannot be weakened, because it will simply crumble. If the form is to be openwork or ephemeral, it is not suitable for stone. Stone favors blocks and compact, simple forms.

I have immense respect for the sculptors of old who carved delicate, intricate details into stone. One must realize that this involved months of work with simple tools—after all, there were no diamond grinders back then. However, I have returned to working by hand myself, because it is a more attentive and sensitive process. With stone, you can’t cheat or rush anything, and shaping the form by hand allows you to develop a sensitivity to the material.

Nie bez znaczenia jest też użycie koloru w rzeźbie.

Kolor dopełnia rzeźbę. Używam patyny, którą pokrywam rzeźbę po jej podgrzaniu. Daje to możliwość uzyskania malarskich efektów– zależnie od koloru patyny i jej natężenia, nadaje się rzeźbie określony nastrój.

Chcę Cię zapytać o związek większych przedsięwzięć rzeźbiarskich, mam na myśli duże prace w kamieniu, z architekturą. Czy podejmowane są wspólne przedsięwzięcia, bądź projekty architektoniczne, w których rzeźba jest brana pod uwagę?

Jest to świetna inicjatywa, jednak jest ona dość mało powszechna w Polsce. Buduje się mnóstwo nowych obiektów, w których jest bardzo mało sztuki, tak naprawdę. Są to inwestycje milionowe, w których rzeźby nie obciążyłyby w widoczny sposób budżetu, a nadałyby im jakiś indywidualny charakter. Wiele obiektów jest bardzo do siebie podobnych, mimo, że autorami są różni architekci.

Rozumiem, że nie jest powszechnym zwyczajem, aby sztukę wplatać w projekty budynków bądź inne rozwiązania architektoniczne?

Inwestorzy jeszcze chyba nie doceniają tej możliwości wzbogacenia, nadania charakteru miejscu. Dotyczy to nie tylko rzeźby, ale i obrazów.

Uważasz, że to jest polska specyfika, czy w ogóle tak jest? Moja teoria jest taka, że w Polsce panuje pewien nawyk myślenia, że sztuka jest niedostępna, kojarzy się z czymś bardzo drogim i pewnym zbytkiem, że panuje większa łatwość zakupu drogiego garnka, niż niedrogiego obrazu.

Rzeczywiście, nie ma takiej kultury. Prawdopodobnie wynika to z tego, że przez tyle lat byliśmy biednym krajem i te potrzeby bytowe jeszcze nie zostały nasycone. W przypadku deweloperów buduje się podobne do siebie obiekty, nie biorąc pod uwagę roli sztuki w urozmaicaniu ich, w budowaniu ich rozpoznawalności. Byłaby to świetna sprawa dla wszystkich, nie tylko dla artystów.

Rzeźba w przestrzeni miejskiej otwartej, np. w parku, zupełnie inaczej działa niż postawiona w galerii. Poprzez zmianę światła, warunki klimatyczne ona żyje, żyje przez to, że ktoś do niej podejdzie i ją dotknie.

Wykonywałem właśnie takie realizacje, w których to o czym mówisz, świetnie działa, na przykład Orzeł w Parku Ocalałych w Łodzi. Jest to park upamiętniający osoby, które przeszły przez istniejące w czasie II wojny światowej getto Litzmannstadt, czy wykonana przeze mnie fontanna przy budynku TVP w Warszawie.

Rzeźba mogłaby funkcjonować na wielu osiedlach mieszkalnych, zresztą nie tylko rzeźba, również mozaika.

Płaskorzeźba i mozaika w architekturze kojarzy mi się bardzo z socrealizmem. W rzeźbie mocarne kariatydy, które dopiero zsiadły z traktora.

Oczywiście, były to cele propagandowe, ale ogólnie rzecz biorąc wtedy artyści mieli lepiej, byli potrzebni. Ustrój był, jaki był, ale artyści dostawali zamówienia od ówczesnej władzy.

A jak oceniasz dzisiaj zamówienia publiczne?

To jest naprawdę jakaś rzadkość. To się nie zdarza. Głównie zajmują się tym fundacje, zrzeszenia, zbiórki społeczne, czasami coś zamawiają samorządy, ale nie ma nawet porównania. Komunizm nie był moim ulubionym ustrojem, natomiast artyści mieli pracę.

Należałoby zatem apelować do architektów, aby w swoich projektach uwzględniali tego rodzaju pomysły, a do deweloperów o odpowiednie konstruowanie budżetów.

Nie wiem czy taki apel cokolwiek by dał, ale może rzeczywiście trzeba o tym mówić.

Dziękuję za rozmowę.