Style współczesne Sztuki cz.2

Sztuka nowych mediów – era cyfrowa

Wraz z rozwojem technologii pojawiła się sztuka oparta na:

• video,

• instalacjach multimedialnych,

• interakcji,

• rzeczywistości wirtualnej i rozszerzonej,

• sztucznej inteligencji.

Ważnym twórcą jest Bill Viola, mistrz wideo-artu, oraz Nam June Paik, który już w latach 60. przewidywał erę globalnej telewizji i internetu.

W Polsce pionierką nowych mediów jest Natalia LL, autorka cyklu „Sztuka konsumpcyjna”, oraz Katarzyna Kozyra, znana z instalacji „Piramida zwierząt”. Obie artystki łączy śmiałość w podejmowaniu tematów cielesności, płci i społecznych stereotypów

Feminizm w sztuce – odzyskiwanie głosu

Od lat 60. rodzi się jedno z najważniejszych zjawisk kultury współczesnej – sztuka feministyczna. Jej celem jest krytyka społecznych ról narzucanych kobietom, analiza ciała i seksualności, a przede wszystkim odzyskanie przestrzeni, którą przez wieki dominowali artyści-mężczyźni.
Nie chodzi jednak jedynie o opowiadanie o kobietach – feminizm w sztuce to narzędzie demaskowania stereotypów, opresji oraz nierówności, często za pomocą ironii lub prowokacji.

W świecie najbardziej znaną artystką feministyczną jest Judy Chicago, autorka monumentalnej instalacji The Dinner Party, w której symbolicznie przywróciła pamięć o ważnych kobietach historii. Z kolei Cindy Sherman badała kobiece tożsamości, wcielając się w filmowe, medialne i kulturowe stereotypy.

W Polsce pionierską postacią była Natalia LL, której cykl Sztuka konsumpcyjna (kobieta jedząca banana) prowokował do dyskusji o seksualizacji i męskim spojrzeniu w kulturze. Bardzo ważna była także Ewa Partum, która tworzyła performanse dotyczące obecności kobiety w przestrzeni publicznej. Współcześnie silnie wybrzmiewają działania Katarzyny Kozyry, m.in. Łaźnia męska i Piramida zwierząt, które stały się symbolami polskiego przełomu lat 90.

Neoekspresjonizm i powrót do emocji

Choć minimalizm wycofał emocje ze sztuki, od lat 80. obserwujemy ich powrót. Artyści neoekspresjonizmu tworzą gwałtownie, intuicyjnie, często z wykorzystaniem grubej faktury i dynamicznych pociągnięć pędzla.

W świecie najbardziej znani są Jean-Michel Basquiat i Anselm Kiefer.
W Polsce nurt ten reprezentują m.in. Ryszard Woźniak i artyści Gruppy, którzy w latach 80. tworzyli malarstwo pełne energii, chaosu i spontaniczności.

Sztuka zaangażowana i społeczna

Współczesność to także sztuka, która nie ucieka od tematów trudnych: migracji, klimatu, nierówności, wojny.
Artyści stosują performans, instalacje i działania w przestrzeni publicznej, aby wejść w dialog z odbiorcą.

Doskonałym przykładem są prace Ai Weiweia, krytykującego władze Chin oraz globalne problemy praw człowieka.
W Polsce działania tego typu prowadzą m.in. Joanna Rajkowska, autorka palmy na rondzie de Gaulle’a w Warszawie – instalacji, która stała się nie tylko dziełem sztuki, ale także dyskusją o tożsamości miasta.

Arte povera – sztuka skromnych materiałów

W latach 60. we Włoszech narodziła się arte povera, czyli „sztuka uboga”. Nazwa nie odnosi się do wartości dzieła, lecz do materiałów: ziemi, kamieni, drewna, szkła, metalu, popiołu, roślin czy odpadów. Artyści sprzeciwiali się komercjalizacji sztuki oraz gwałtownemu rozwojowi technologicznemu – chcieli powrotu do natury, prostoty, pierwotnych znaczeń.

Twórcy tacy jak Jannis Kounellis, Michelangelo Pistoletto czy Mario Merz kreowali obiekty łączące naturę z kulturą – np. instalacje z lodu, gałęzi, żelaznych prętów czy ognia. W ich sztuce materia nie była tylko tworzywem – miała własną „energię”, symbolikę i życie.

W Polsce echa arte povera widoczne są m.in. w twórczości Magdaleny Abakanowicz, zwłaszcza w jej włókienniczych „Abakanach”, które były organiczne, szorstkie, bliskie naturze. Również działania Tadeusza Kantora, wykorzystującego stare przedmioty, manekiny i odpady, rezonują z filozofią włoskiego nurtu.

Hiperrealizm – malarstwo bardziej rzeczywiste niż fotografia

Hiperrealizm pojawił się w USA w latach 60. jako zjawisko paradoksalne: artyści zaczęli malować obrazy wyglądające dokładniej niż zdjęcia. W przeciwieństwie do abstrakcjonistów, hiperrealiści skupiali się na drobiazgowości – odbiciach światła, mikroskopijnych szczegółach, strukturze skóry czy połysku chromu.

Wśród najważniejszych twórców są Chuck Close, malujący monumentalne portrety z fotograficzną precyzją, oraz Richard Estes, autor perfekcyjnych miejskich refleksów i witryn sklepowych.

Hiperrealizm w Polsce także ma silną pozycję. Zbigniew Beksiński w latach 50. tworzył fotografie i obrazy o niezwykłej ostrości, które poprzedzały jego późniejsze surrealistyczno-fantastyczne wizje. Bardzo ceniony jest również Wojciech Gerson, którego fotorealistyczne pejzaże i martwe natury zdobyły uznanie międzynarodowe. Współcześnie uznanie zyskują m.in. Łukasz Korolkiewicz, Brajan Tomaszewski oraz artyści łączący hiperrealizm z tematami społecznymi i popkulturą.

Bio-art – tam, gdzie sztuka spotyka biologię

W XXI wieku sztuka zaczęła wkraczać na terytorium nauki. Bio-art to jeden z najbardziej dyskutowanych nurtów, ponieważ artyści pracują z żywymi organizmami, biotechnologią i procesami biologicznymi. Eksperymentują z DNA, hodują tkanki, wykorzystują bakterie, grzyby czy rośliny jako medium artystyczne.

Jednym z pionierów jest Eduardo Kac, autor słynnego projektu GFP Bunny – genetycznie modyfikowanego królika o fluorescencyjnym, zielonym futrze (projekt miał charakter koncepcyjny i nie doprowadził do stworzenia realnego zwierzęcia w opisanej formie, ale wywołał globalną debatę o etyce biotechnologii).
Innym ważnym twórcą jest Stelarc, który bada relacje ciała i technologii, np. poprzez „wyhodowanie” trzeciego ucha na własnym ramieniu.

W Polsce bio-art rozwija się głównie na pograniczu sztuki i nauki. Przykładem są prace Agnieszki Kurant, która wykorzystuje dane biologiczne, algorytmy i zjawiska naturalne do tworzenia map masowych zachowań. Równie interesujące są projekty powstające na styku biologii syntetycznej i sztuki w ramach inicjatyw typu „biohackerspace”, gdzie artyści i naukowcy wspólnie eksplorują mikroświat jako przestrzeń kreatywności.

Receive the latest news straight to your inbox

About the latest and upcoming Art Auctions.

About the upcoming Exhibitions and events.

About the latest Works in our Catalogs.

COMPANY

FOR ARTISTS

CUSTOMER SERVICE

Page made by Łafra Sp.z o.o